Fransa'da yürütülen iki kapsamlı bilimsel araştırma, gıdaların raf ömrünü uzatmak amacıyla yaygın şekilde kullanılan bazı koruyucu maddelerin kanser ve tip 2 diyabet riskini artırabileceğini ortaya koydu. Bulgular, dünya genelinde yaygın olarak tüketilen işlenmiş gıdalara ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

NutriNet-Santé çalışması kapsamında 170 binden fazla kişinin verileri incelenirken, araştırmacılar özellikle prostat ve meme kanseri üzerindeki risk artışına dikkat çekti. Çalışmanın yürütücüsü Mathilde Touvier, elde edilen sonuçların yaygın kullanılan katkı maddeleri için "kritik bir uyarı" niteliği taşıdığını belirtti.

KANSERLE İLİŞKİLENDİRİLEN KATKI MADDELERİ

The BMJ dergisinde yayımlanan ve 14 yıl boyunca 105 bin kişinin takip edildiği araştırmada, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından güvenli kabul edilen bazı koruyucu maddelerle kanser riski arasında ilişki tespit edildi.

Araştırmada öne çıkan maddeler ve risk oranları şöyle sıralandı:

Sodyum nitrit: Pastırma, salam ve sosis gibi işlenmiş etlerde bulunan bu maddenin, prostat kanseri riskini yüzde 32 artırdığı belirlendi.

Potasyum nitrat: Meme kanseri riskini yüzde 22, genel kanser riskini ise yüzde 13 oranında yükselttiği saptandı.

Sorbatlar (potasyum sorbat): Şarap, peynir ve soslarda kullanılan bu koruyucuların, meme kanseri riskinde yüzde 26 artışla ilişkili olduğu görüldü.

Asetatlar ve asetik asit: Sirke ve fermente gıdalarda bulunan bu maddelerin, genel kanser riskini yüzde 12 ila 15 arasında artırdığı kaydedildi.

TİP 2 DİYABET RİSKİNDE ARTIŞ

Nature Communications dergisinde yayımlanan ikinci araştırma ise koruyucu maddelerin tip 2 diyabet üzerindeki etkilerini ele aldı. Çalışmaya göre, en yüksek düzeyde koruyucu madde tüketen bireylerde diyabet riski, en az tüketenlere kıyasla yaklaşık yüzde 50 daha yüksek çıktı.

Araştırmada, kanserle ilişkilendirilen maddelerin yanı sıra kalsiyum propiyonatın da diyabet riskini artırdığı belirlendi. Ayrıca C ve E vitamini gibi antioksidanların, doğal gıdalar yerine katkı maddesi olarak izole edilmiş biçimde tüketilmesinin metabolik süreçlere zarar verebileceği değerlendirmesi yapıldı.

UZMANLARDAN UYARI

Araştırmacılar, sonuçların gözlemsel olduğuna dikkat çekerek kesin neden-sonuç ilişkisi kurmak için daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Bununla birlikte elde edilen verilerin, ultra işlenmiş gıdalardan kaçınılması ve taze, bütün gıdaların tercih edilmesi yönündeki kamu sağlığı önerilerini desteklediği ifade edildi.

Uzmanlar ayrıca, gıda endüstrisinde kullanılan katkı maddelerine yönelik düzenlemelerin, tüketici sağlığını koruyacak şekilde yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini savundu.

Kaynak: Cumhuriyet