Bursa kamuoyunda yaklaşık 10 senedir belirli periyotlarla gündeme gelen 'çöplük' meselesinde yeni bir aşamaya geçildi.

Daha önce mahkeme kararıyla iptal edilen, Nilüfer'deki Kayapa ve Kuruçeşme mahallelerinde bulunan, 185 hektarlık alanı kapsayan parsellerle ilgili Katı Atık Tesisleri Alanı amaçlı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı, Cumhur İttifakı'nın 39 kabul oyuyla Büyükşehir meclisinden geçti!

29 meclis üyesi plana hayır dedi.

Hamitler'deki çöplüğün ömrünü tamamlamasının ardından yeni tesisin nereye kurulacağıyla ilgili tartışmalar bilhassa Alinur Aktaş döneminde alevlenmişti.

Bölge halkı ve çok sayıda akademik gerekçe öne süren bilim insanları projeye değil yer seçimine karşı olduklarının altını çizmiş, eylemler düzenlenmişti.

Tepkilerin ardından geri adım gelmişti.

Büyükşehir meclisinde "Bu konu bir daha açılmamak üzere kapanıyor" denildiği dahi ifade edilmiş, muhtarlara Kayapa'ya yapılmayacak sözü de verilmişti.

Ancak geçen dönemde tutarsızlıkta tutarlılık rekoru kıran anlayış çöplüğü yeniden Kayapa'ya yapmak için harekete geçmişti.

Yeni bir planlama sürecinin startı verilmişti.

Kayapa neden doğru yerdi?

Aktaş, kent gündemindeki pek çok konu gibi bu soruya da hiçbir zaman kamuoyunu tatmin eden bir yanıt verememişti.

Malum anlayış, zaten bu nedenle 31 Mart 2024'te tarihî farkla siyaset sahnesinden silindi.

Şu anda tutuklu bulunan Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey'in ise Nilüfer Belediye Başkanı olduğu dönemde de Büyükşehir Belediye Başkanı seçilince de konuyla ilgili tavrı netti.

2024'ün Aralık ayında şunları söylemişti:

- "Kayapa doğru değildi. Yaklaşık 300 bin nüfusun yaşayacağı bölgenin bir kilometre yakınında olan bir yerdi. Diğer taraflarında da yapılaşmanın arttığını düşünün, o zaman 200 metre kadar yakınında yer alacaktı yerleşimlerin. Aynı Hamitler'de olduğu gibi... Hamitler doğru muydu? TOKİ binalarının oraya yapılması doğru muydu? Hiç kimse kent olarak ses çıkarmadı."

Bakın, çöplük, orman alanının ortasına kurulmak isteniyor!

Bölgedeki su kaynakları açısından da ciddi risk teşkil ediyor.

Diğer akademik itirazlar şimdilik şöyle dursun Hamitler'deki manzara ortadayken 300 bin nüfusun yaşayacağı bölgenin bir kilometre yakınına böyle bir tesis kurulur mu Allah aşkına diye yazmıştım daha önce.

Bozbey'in 2025'in Kasım ayında düzenlediği basın toplantısında tesisin yeniden Kayapa'ya yapılmasına karar verildiğine yönelik söylentileri dile getirmiştim.

Başkan, "Bakanlığa gönderilmesi için Orman Bölge Müdürlüğü'ne talebimizi ilettik. Şu ana kadar sonuç alamadık. Orada Kayapa dışında bir yer belirlemesi, doğru lokasyon var, doğru lokasyon konusunda bize bunun tahsisinin yapılmasını arzu ettik" ifadelerini kullanmıştı.

Bozbey'e "Kayapa'da yapmaya mı zorlanıyorsunuz" diye sormuştum, "Muhtemelen öyle bir durum da söz konusu" demişti.

Bursa'nın kamucu Milletvekili Kayıhan Pala, TBMM'de yaptığı açıklamada, "Bu tesisin Kayapa'da yapılmaması gerektiği son 10 yıldır çeşitli bilimsel raporlarla ortaya konmuş olmasına rağmen halen bunda ısrar edilmiş olması anlaşılır gibi değildir" dedi.

Pala, yeni Çevre Düzeni Planı için oluşturulan akademik kurulun da başındaydı.

Plan için çalışan teknik altyapı grubu yeni bir entegre atık tesisi için yer seçilirken 31 ölçütün değerlendirilmesi gerektiğini raporlamıştı.

Pala, "31 ölçütle ilgili olarak analiz raporunda ortaya konan 7 sahadan hiçbirisi Kayapa'da yer almıyor" dedi ve çarpıcı bir noktaya dikkat çekti:

"Bu kadar bilimsel kanıt varken halen tekrar Kayapa'nın böyle bir tesis için gündeme getirilmesi acaba bazı çıkar grupları devreye girdi, bazı şirketler ve kişiler için yeni bir kamudan kaynak aktarmak mı söz konusudur sorusunu ciddi bir şekilde gündeme getirmektedir."

Meclise dönersek...

Tesisten doğrudan etkilenecek Kayapa, Kuruçeşme, Tahtalı, 30 Ağustos Zafer Mahallesi muhtarları da dün meclisteydi.

4 muhtarın da konuşma talebi kabul edilmedi.

Tamam, böyle bir usul olmayabilir ancak Başkan Vekili Şahin Biba Ankara'da olduğu için meclisi yöneten Meclis İkinci Başkan Vekili İnegöl Belediye Başkanı Alper Taban inisiyatif alabilir, muhtarlara kısa da olsa söz hakkı tanıyabilirdi.

Düzenleme meclisten geçtikten sonra, kendilerine söz hakkı tanınmayan muhtarlar salonu terk ederken yanlarında CHP'li Meclis Üyesi Mehmet Aydın Saldız vardı.

Muhtarların dışarıdaki yüksek sesli itirazları salonun içine de taştı.

CHP örgütünde donanımı ve duruşuyla dikkat çeken, açıklamaları ses getiren başarılı Grup Sözcüsü Avukat Yücel Akbulut'un tesisle ilgili yaptığı konuşma meclise damga vurdu diyebilirim.

Akbulut, hazırlanan plandaki eksikliklere dikkat çekti, şu sözleri notlarımızın arasına girdi:

- "Meclis gündemine gelen planla iptal edilen plan karşılaştırıldığında kapsamlı bir değişiklik yapıldığı görülmemektedir."

- "Dere hattı yeşil alan olarak işlenmiş, yol aksı yeşil alanın diğer yanına geri dönüş kurbu ile uzatılmıştır. Ancak bu tek başına mahkeme kararının gereğini yerine getirmez."

- "Mahkeme kararının gereği yalnızca dereyi yeşile boyamak değildir."

- "Mahkeme kararının gereği; dereyi doğal eşik olarak kabul etmek, 25'er metrelik koruma bandını tüm güzergâh boyunca açık ve bağlayıcı biçimde göstermek, mahreç sorununu çözmek ve Orman Kanunu kapsamındaki yol izinlerini tamamlamaktır."

- "Bizim itirazımız, yıllarca hiçbir şey yapılmayıp sorun büyüdükten sonra, Bursa'nın batı gelişme aksında bulunan Kayapa-Kuruçeşme bölgesine; eski raporlarla, eski kurum görüşleriyle, defalarca iptal edilmiş planlarla, güncel afet ve iklim değişikliği analizleri yapılmadan ve bölge halkının itirazına rağmen tesis dayatılmasınadır."

- "Kayapa, 2015 yılının Kayapa'sı değildir."

- "Hasanağa, Kuruçeşme, Görükle, 30 Ağustos Zafer Mahallesi, batı aksındaki konut alanları, sanayi alanları ve nüfus projeksiyonları bugün çok farklı bir noktadadır. Bursa'nın büyüme yönü batıdır. Kayapa ve çevresi, 2015'teki kırsal ve yarı kırsal yapıdan farklı olarak bugün yoğun yapılaşma baskısı altındadır."

- "Konut alanları, nüfus artmıştır. Yaşam alanları genişlemiştir."

- "Kentin gelişme yönü bu bölgeye doğru kaymıştır. Bu nedenle 2015 tarihli yer seçimi verileriyle 2026 yılında karar vermek şehircilik değildir."

- "Bölge halkı bu tesisin Kayapa'da yapılmasını istememektedir. İnsanlar yaşam alanlarının, su kaynaklarının, orman varlığının ve çocuklarının geleceğinin risk altında olduğunu düşünmektedir. Bir kent yönetimi, halkın bu kadar güçlü itirazını yok sayarak sağlıklı ve meşru bir karar alamaz."

- "Halka rağmen çevre politikası, kent planlaması, kamu yararı olmaz."

- "Bilim insanları, mahkeme kararları, bölge halkı, kentin gelişme yönü uyarıyor."

- "Bakanlığın kendi cevabı dahi Hamitler'in dolduğunu, şehir içinde kaldığını, Kayapa ve Kuruçeşme halkının yoğun şikâyetleri nedeniyle alternatif alanlar ve farklı teknolojiler üzerinde çalışmaların sürdüğünü söylüyor. Buna rağmen şehir içine çöplükte ısrar neden?"

- "Kayapa'da ısrar etmek, bilimsel bir tercih değil; yanlışta ısrardır."

Bursa, daha yeni büyük yangın felaketiyle yüzleşmedi mi?

Yangın risk analizi yapılmadan böyle bir tesisin ormanın ortasında hayata geçirilmesi kabul edilebilir mi?

Öte yandan Bursa'daki fay hatları ortadan kalktı da bizim mi haberimiz yok?

Akbulut'un da altını çizdiği gibi; Nilüfer, Çalı, Görükle, Kayapa ve çevresi bakımından aktif faylar, fay sakınım zonları, zemin özellikleri, mikrobölgeleme etütleri ve jeolojik-jeoteknik analizler dikkate alınmadan böyle bir tesisin planlanması asla kabul edilemez!

Konunun ulaşım boyutu ise apayrı bir sorun.

Bölgedeki trafik yükü zaten şu anda had safhada.

Tesisin getireceği yoğunlukla ulaşımın tamamen tıkanacağı ortada.

CHP'li Meclis Üyesi Onur Uslu, oylamaya geçilmeden önce şunları söylemişti:

"Bu kararı veren meclis üyeleri o bölgeye gidip canlı gördüler mi, üç tane sulama göletini, dere yataklarını gördüler mi? Kayapa'yı biliyor musunuz, gittiniz mi daha önce?"

İmar ve Bayındırlık Komisyonu Üyesi CHP'li Metin Tunçel de 2021 yılından kalan görüşlere dikkat çekti, Kayapa'ya çöplük girişimini cinayet olarak nitelendirdi, Nilüfer'deki projeyle ilgili Nilüfer Belediyesi'nden görüş alınmadığını da belirtti.

Tesisle ilgili planı daha önce Nilüfer Belediyesi yargıya taşıyıp iptal ettirmişti.

İmar ve Bayındırlık Komisyonu Başkanı AK Parti'li Ecehan Mertoğlu Tan, eleştirileri yanıtlarken "Esaslı bir değişiklik olmadığı için kurum görüşlerini yenilemedik" dedi.

Büyükşehir meclisinin 2022'de aldığı 908 nolu karar rafa mı kalktı peki?

Söz konusu kararla kabul edilen raporda plan değişikliği tekliflerinde en fazla 6 ay önce alınan kurum görüşleri kullanılabilir deniliyor.

Esaslı, esaslı olmayan şeklinde bir ayrım yapılmıyor!

Nilüfer'de yaşam savunucuları ve bölge halkı çöplüğe karşı yine büyük bir mücadele başlatacak.

Bu kentin vicdanı akademik odalar da askıya çıkacak planı kuşkusuz mercek altına alacaktır.

Bursa'nın yeni çöplük ihtiyacı, bilim insanlarının rehberliğinde ortak akılla belirlenecek doğru lokasyonda karşılanmalıdır.