İşçiye yanlışlıkla veya hatalı yapılan fazla ödemeler, Türk Borçlar Kanunu'nun "sebepsiz zenginleşme" hükümleri gereğince işveren tarafından geri alınabiliyor.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, hatalı ödemeyi yapan davacı işverenin ekonomik ve sosyal açıdan üstün, iyi niyetle zenginleşen işçinin ise zayıf konumda olduğu gerekçesiyle fazla ödemenin geri istenemeyeceğine hükmeden mahkeme kararını bozdu.

15 yıl sonra fazla ödeme tespit edildi

Tam 15 yıl önce çalıştığı işyerinden ayrılan işçiye fazla ödeme yapıldığını tespit eden işveren, ödediği parayı geri istedi. İşçi ödemeye yanaşmayınca işveren, İş Mahkemesi'ne başvurdu.

Davacı işveren, işçinin daha önce açtığı alacak davasının kabul edildiğini, ancak kararın Yargıtay tarafından bozulmasının ardından davanın reddedildiğini ve kararın kesinleştiğini hatırlattı.

İşveren, bilirkişi raporunda işçiye fazladan ödeme yapıldığının tespit edildiğini belirterek, fazla ödenen tutarın iadesi için işçiye yazı gönderildiğini ancak ödeme yapılmadığını ileri sürdü. Fazla ödemenin işçiden tahsil edilmesini talep etti.

İşçi ise davanın haksız olduğunu savunarak reddedilmesini istedi.

İlk derece mahkemesi davayı reddetti

İş Mahkemesi, aynı ücretle çalışan işçilere de davalı işçiye benzer ve aynı oranlarda ücret zammı uygulandığını belirtti.

Dava açmayan diğer işçilerin de davalıyla aynı ücreti aldığına dikkat çeken mahkeme, işverenin fazla ödenen tutarı talep etme hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetti.

Kararın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi de ilk derece mahkemesinin kararını yerinde buldu.

Bölge Adliye Mahkemesi, hatalı ödemeyi yapan işverenin ekonomik ve sosyal açıdan üstün, iyi niyetle zenginleşen işçinin ise zayıf konumda olduğunu belirtti.

Mahkeme, güvenin korunması ve hakkaniyet ilkeleri gereği, işveren tarafından bir borcu ifa etmek düşüncesiyle yapılan fazla ödemenin geri istenmesinin doğru olmadığına hükmetti.

Yargıtay kararı bozdu

Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise farklı bir değerlendirme yaptı.

Yargıtay, Türk Borçlar Kanunu'nun 78. maddesi gereğince borcu olmayanı kendi rızasıyla ödeyen kişinin, yanıldığını ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebileceğine dikkat çekti.

Kararda, yapılan ödemenin bağışlama iradesine dayanmadığı, ödeme yapan kişinin hataya düşmemiş olması halinde bu ödemeyi gerçekleştirmeyeceği belirtildi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 5 Aralık 1984 tarihli kararına da atıfta bulunulan kararda, herhangi bir şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemelerin, Borçlar Kanunu'nun sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebileceği vurgulandı.

"Fazla ödeme hüküm altına alınmalıydı"

Yargıtay, somut olayda işçinin işverene karşı fark alacakları talebiyle açtığı davanın reddedildiğini ve kararın kesinleştiğini belirtti.

Yüksek mahkeme, kesinleşen dosyada yer alan bilirkişi raporuyla hesaplanan fazla ödeme tutarının hüküm altına alınması gerekirken davanın reddedilmesinin hatalı olduğuna karar verdi.

Bu gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararı bozuldu.