İran ile ABD arasındaki kırılgan ateşkes Hürmüz Boğazı'nda sarsılıyor. Bölgede bir süredir ateşkes nedeniyle susan silahlar yeniden konuşmaya başladı.

AB Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere geçişte askeri gemilerin eşlik etmesi şeklinde tanıttığı Özgürlük Projesi'nin durdurulduğunu açıkladı.

Trump sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, "İran ile anlaşmanın imzalanıp imzalanmayacağı görülene kadar kısa süreliğine askıya alınmasına karar verdik. Hürmüz Boğazı'nda abluka tüm gücümüzle devam ediyor" dedi.

"Amacımız İran'la anlaşma yapmak" diyen Trump, "Pakistan ve diğer ülkelerin talebi üzerine, İran temsilcileriyle tam ve nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedilmiş olması dolayısıyla, abluka tam olarak yürürlükte kalmakla birlikte, (taraflar arası) anlaşmanın nihai hale getirilip imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi'nin kısa bir süreliğine durdurulmasına karşılıklı olarak karar verdik." ifadelerini kullandı. 

ABD BASINI PROJE SÜRECİNE TEPKİLİ

Amerikan basını, Trump'ın Özgürlük Projesini ve bu kararı kısa sürede askıya almasını eleştirdi. Ortak görüş, Trump'ın projenin başarısızlığı nedeniyle böyle bir karar aldığı yönünde. The New York Times gazetesi, Trump'ın ani bir "U" dönüşü yaptığını yazdı.

Axios haber sitesi, Özgürlük Projesi'nin Hürmüz Boğazı'nda saldırıların yeniden başlamasına yol açtığını hatırlattı. CNN ise projenin yeni onaylandığına ve günler sonra iptaline dikkat çekti. Amerikan basını bu süreçte sadece 3 geminin boğazı geçmeyi başarmasına da dikkat çekti.

İRAN BASINI, "BAŞARISIZLIK" OLARAK DEĞERLENDİRDİ

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, konuya ilişkin haberini "Trump geri adım attı, sözde 'Özgürlük Projesi' durduruldu" başlığıyla verdi.

Trump'ın Özgürlük Projesi'nin askıya alındığını duyurmasının "ABD'nin Hürmüz Boğazı sorunuyla başa çıkmadaki başarısızlıklarının devamı niteliğinde" bir adım olarak değerlendirildiği haberde, "Trump, planının başarısızlığını bir şekilde örtbas etmeye çalışırken, her zamanki yanlış iddialarını bir araya getirdi." ifadesine yer verildi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı da Trump'ın açıklamasına ilişkin, "Trump, Özgürlük Projesi'ni durdurarak bir daha geri adım attı" başlığını kullandı.

Haberde, Trump'ın planı geçici olarak durdurma açıklaması "İran'dan yapılan kesin uyarılar karşısında" verilmiş bir karar olarak yorumlandı.

RUBİO: İRAN'DA SAVUNAM POZİSYONUNDAYIZ

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz'deki çatışmalar sonucu 10 sivil denizcinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki ticari taşımacılık üzerine savunma kalkanını genişletmek için askeri unsurlarını konuşlandırdığını ifade eden Rubio, "ABD kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nda İran'a ait 7 sürat teknesini imha etti. Seyrüsefer serbestisini yeniden tesis etmek için Boğaz'daki geçiş güzerganını temizlemeye devam edeceğiz. İran masaya gelmeli ve şartları kabul etmeli" dedi.

"İRAN'DA SAVUNMA POZİSYONUNDAYIZ"

Bu süreçte bölgede ABD donanmasının yardımıyla söz konusu tankerlerin boğazdan güvenli şekilde çıkmasını sağlayacak bir "güvenli alan" oluşturmaya çalıştıklarını anlatan Rubio, bunun için gereken askeri takviyeyi de yapacaklarını belirtti.

ABD operasyonunun "savunma amaçlı" olduğunu savunan ABD'li Bakan, "Bu gemilere ateş açılmazsa ve bize ateş açılmazsa, biz de onlara ateş açmayız. Ancak bize ateş açılırsa biz de karşılık vereceğiz, ölümcül bir şekilde karşılık vereceğiz." ifadelerini kullandı.

Rubio, Hürmüz Boğazı'nın İran'a ait olmadığını, boğazın Tahran tarafından kapatılamayacağını ve bunun normalleştirilmesini kabul etmeyeceklerini vurgulayarak ABD olarak boğazın savaş öncesindeki statüsüne dönmesini istediklerini kaydetti.

"DESTANSI ÖFKE OPERASYONU BİTTİ"

Bakan Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasından ötürü Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için "Özgürlük Projesi" adlı operasyonu başlattıklarını savundu.

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasını ve boğaza mayın döşemesini "uluslararası hukuka temelden aykırı" diye eleştiren Rubio, "Bu, tam olarak korsanlık." yorumunu yaptı.

Rubio, ABD'nin İran'a yönelik askeri saldırılarının devam edip etmeyeceği hususunda, "Destansı Öfke Operasyonu sona erdi. Başkan'ın Kongre'ye bildirimini yaptığı üzere o operasyon bitti, bu aşamayı tamamladık. Şimdi Özgürlük Projesi'ne geçiyoruz." değerlendirmesini yaptı.

ABD'nin İran'ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmak istediğini, İran'ın nükleer silaha sahip olacak materyale hiçbir şekilde sahip olmaması gerektiğini ve bunu İran'la müzakerelerde kapsamlı şekilde ele aldıklarını aktaran Rubio, müzakerelerin sonucunu görmeleri gerektiğini belirtti.

PEZEŞKİYAN: ABD'NİN TEK TARAFLI TALEPLERİNE TESLİM OLMAYACAĞIZ

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise ABD'nin maksimum baskı politikası yürüttüğünü belirterek "İran'ın müzakere masasına oturarak tek taraflı taleplere teslim olmasını istiyorlar, bu imkansız" dedi. 

Pezeşkiyan, diyalog yolunun açık olmasına rağmen İran'ın ABD tarafından yine askeri yığınak ve tehditlerle karşı karşıya olduğunun altını çizdi.

PENTAGON: ATEŞKES SONA ERMEDİ

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon'da basın açıklaması yaptı. Hegseth, ABD'nin gemi geçişlerini İran'ın saldırganlığından koruduğunu söyledi. İran'ın Hürmüz Boğazı'nda gemileri taciz ettiğini öne süren Hegseth "İran Hürmüz'ü kontrol etmiyor." ifadelerini kullandı. Pete Hegseth, ABD'nin İran hava sahasına ya da karasularına Hürmüz'ü açmak için girmeye ihtiyacının olmadığını söyledi. ABD'nin ablukasının devam edeceğini belirten Amerikan Savunma Bakanı, İran'ın eğer ticari gemilere saldırması durumunda "ölümcül bir güçle" karşılaşacağını söyledi. Hegseth, Hürmüz'ün açılması konusunda "Dünya'nın da bir sorumluluk almalıdır." ifadelerini kullandı.