Bursa
Hafif Sağanak Yağışlı
19.5°
Başka Gazete

Malatya'da depremde iki kardeşlerini kaybeden 10 davacıya toplam 1 milyon TL manevi tazminat

2026.11.18 15:56 Son Güncellenme: 2026.11.18 15:57 - GÜNDEM

Malatya 1. İdare Mahkemesi'nde, 6 Şubat depremlerinde Hakimbey Apartmanı'nın yıkılması sonucu iki kardeşini kaybeden 10 davacının açtığı davada, davacılara toplam 1 milyon TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi.

Malatya'da depremde iki kardeşlerini kaybeden 10 davacıya toplam 1 milyon TL manevi tazminat

Malatya 1. İdare Mahkemesi'nde, 6 Şubat depremlerinde Hakimbey Apartmanı'nın yıkılması sonucu iki kardeşini kaybeden 10 davacının açtığı davada alınan ikinci bilirkişi raporunda, Battalgazi Belediyesi, Malatya Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile AFAD'ın toplam kusur oranı yüzde 13,76'dan yüzde 33'e yükseldi. Mahkeme, davacılara toplam 1 milyon TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremde, Malatya'nın Battalgazi ilçesi Zafer Mahallesi'nde bulunan Hakimbey Apartmanı'nın yıkılması sonucu iki kardeşini kaybeden 10 davacı, idarelerin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle toplam 2 milyon TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etti.

Malatya 1. İdare Mahkemesi'nde görülen davada Battalgazi Belediyesi, Malatya Büyükşehir Belediyesi, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı savunma yaptı.

"DEPREMLER ÖNLEMEZ VE ÖNGÖRÜLEMEZ NİTELİKTE"

Battalgazi Belediyesi, savunmasında 6 Şubat depremlerinin mücbir sebep sayılması gerektiğini, depremlerin önlenemez ve öngörülemez nitelikte olduğunu, idarenin "kusursuz sorumluluk" ilkesi kapsamında da sorumlu tutulamayacağını ileri sürdü.

Depremin şiddeti nedeniyle binaların hasar almadan kurtulmasının olanaksız olduğunu savunan Belediye, bina yapımından müteahhidin, inşaat sürecindeki denetimden ise şantiye şefi ve yapı denetim kuruluşunun sorumlu olduğunu belirtti.

Belediyelerin esaslı bir denetim yapmadığını, yalnızca şekli inceleme sonucunda yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni verdiğini kaydeden Belediye, 3194 ve 4708 sayılı kanunlarda ilgililerin sorumluluklarının düzenlendiğini ifade etti.

"SORUMLULUĞUMUZ YOK"

Malatya Büyükşehir Belediyesi de benzer savunma yaparak, binanın yapımından müteahhidin, denetiminden yapı denetim kuruluşunun, yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesinin düzenlenmesinden ise ilçe belediyesinin sorumlu olduğunu kaydetti. Belediye, taşınmazın yapım sürecinde yetki ve sorumluluğunun bulunmadığını, yapıyla ilgili kendilerine herhangi bir şikayet ulaşmadığını kaydetti.

Tazminat hesabında yapılan yardımların, enkaz bedelinin ve yıpranma payının düşülmesi, üçüncü kişilerin kusurlarının dikkate alınması ve hakkaniyet indirimi uygulanması gerektiğini savunan Belediye, idareye atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını belirterek davanın reddini istedi.

İKİ KURUMDAN DA DAVANIN REDDİ TALEBİ

AFAD, 6 Şubat depremlerinin ilk anından itibaren arama kurtarma ve yardım çalışmalarının koordinasyonunu sağladığını, üzerine düşen görevleri eksiksiz yerine getirdiğini savundu. Yapıların inşaat sürecinde yetki ve sorumluluğunun bulunmadığını, meydana gelen zararla idarenin eylem ve işlemleri arasında illiyet bağı olmadığını, kendilerine atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını belirten Başkanlık, davanın reddini talep etti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, savunmasında yapı ruhsatlandırma ve inşaat sürecinde sorumluluğunun bulunmadığını, 4708 sayılı Kanun kapsamında hizmet kusuru işlemediğini ifade etti. Tazminat hesabında yapılan yardımların, enkaz bedelinin ve yıpranma payının düşülmesi, üçüncü kişilerin kusurlarının dikkate alınması gerektiğini kaydeden Bakanlık, kendisine atfedilebilecek bir kusur olmadığını savunarak davanın reddini istedi.

KAMU KURUMLARININ KUSUR ORANI YÜZDE 33'E ÇIKTI

Mahkeme, kamu kurumlarının toplam kusur oranını yüzde 13,76 olarak belirleyen ilk bilirkişi raporunu yetersiz bularak yeniden inceleme yaptırdı. İkinci raporda Malatya Belediyesi yüzde 25, Malatya Büyükşehir Belediyesi yüzde 2, Bakanlık ve AFAD ise yüzde 3'er kusurlu bulundu. Böylece kamu kurumlarının toplam kusur oranı yüzde 33 olarak belirlendi. Mahkeme, tarafların itirazlarını raporu geçersiz kılacak nitelikte bulmayarak ikinci raporu hükme esas aldı.

Malatya Belediyesi'ne atfedilen kusurdan, 6360 sayılı Kanun kapsamında belediyenin büyükşehir statüsüne dönüştürülmesi ve uyuşmazlık konusu yere ilişkin hak, yetki ve sorumlulukların Battalgazi Belediyesi'ne devredilmesi nedeniyle Battalgazi Belediye Başkanlığı'nın sorumlu olduğu belirtildi.

Mahkeme, bilirkişi raporu doğrultusunda davalı idarelerin hizmet kusurları oranında tazminat ödemesine hükmetti. İdarelerin kusurunun kast değil ihmal düzeyinde olması ve olayda üçüncü kişilerin kusurunun daha ağır bulunmasını dikkate alan mahkeme, iki kardeşini kaybeden davacılara toplam 1 milyon TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi. Mahkeme, talep edilen manevi tazminatın kalan 1 milyon TL'lik kısmını ise reddetti.

Tazminatın kusur oranlarına göre dağıtılmasına hükmeden mahkeme, 757 bin 575 TL'nin Battalgazi Belediyesi'nden, 90 bin 909'ar TL'nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile AFAD'dan, 60 bin 606 TL'nin ise Malatya Büyükşehir Belediyesi'nden tahsil edilmesini kararlaştırdı. Tüm tutarlara 10 Mayıs 2024'ten itibaren yasal faiz uygulanacak.

MAHKEMEDEN BAKANLIK VE AFAD'A HUKUKİ SORUMLULUK VURGUSU

İdare Mahkemesi'nin gerekçesinde, imar ve yapılaşma süreçlerinde mal sahipleri, teknik sorumlular, belediye ve bakanlıkların çeşitli görev ve sorumlulukları bulunduğu belirtildi. Gerekçede ayrıca, "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın yasaların verdiği çeşitli görev ve yetkileri nedeniyle deprem hassasiyeti olan bölgeye ilişkin yaşam çevrelerinin oluşturulmasını kaçınılamaz şekilde etkileyecek verilerin başında yer alan deprem afetinden korunma konusunda hukuki sorumluluk taşıdığını göstermektedir" ifadelerine yer verildi.

"MÜCBİR SEBEP" SAVUNMASINA YANIT

İdarelerce ileri sürülen "mücbir sebep" kavramının da değerlendirildiği gerekçede, "Mücbir sebep, sezilemeyen ve karşı konulamayan bir olayı ifade eder. Bu sebep, zararı idareye yüklenebilir olmaktan çıkaran ve zararla idari faaliyet arasındaki illiyet bağını kesen dış bir etken olarak doğal, toplumsal veya hukuki bir olaydan kaynaklanabilir. Sezilememezlik, karşı konulamamazlık, kusursuzluk ve gerçeklik halleri mücbir sebebin ayırt edici öğelerini oluşturmaktadır. Deprem kuşağında yer alan bölgede, deprem gerçeğinin bir veri alınması suretiyle yerleşmelerle ilgili alanların belirlenmesi, bu alanlardaki yapılaşmaya ilişkin kararların alınması, uygulanması ve denetlenmesiyle ilgili idari faaliyetlerin bütünündeki olumsuzluklardan oluşan idarenin 'olumsuz eyleminin' bulunması durumunda, depremin mücbir sebep olarak değerlendirilerek zararla illiyet bağını kestiğini kabule olanak bulunmamaktadır" denildi.

"İDARECE DOĞABİLECEK ZARARLARIN ORTADAN KALDIRILMASI MÜMKÜN"

Türkiye'nin jeolojik ve topoğrafik yapısı nedeniyle büyük can ve mal kayıplarına yol açan deprem felaketleriyle sık sık karşı karşıya kaldığına dikkati çekilen gerekçede, şu ifadelere yer verildi:

"Afetlerin önlenmesi ve zararların azaltılması amacıyla alınması gereken tedbirleri araştırmak, bu konudaki temel hedef ve politikaları belirlemek, ülke içindeki bilimsel, teknik ve idari çalışmaları koordine etmek, ortak sonuçları tüzük, yönetmelik, talimat ve eğitim yoluyla uygulamaya aktarmak ve denetlemek, afet zararlarının azaltılması amacıyla ulusal ve uluslararası işbirliği, proje ve programları oluşturmak, elde edilen sonuçları uygulamaya aktarmak, afete uğramış ve uğrayabilecek bölgeler ile yapı veya ikamet için yasaklanmış afet bölgelerini tespit ve ilan etmek, afet bölgelerinde yapılacak yapılarla ilgili kuralları, yapı tekniklerini ve projelendirme esaslarını tespit etmek, depremleri ve etkilerini incelemek, elde edilen sonuçlara göre deprem katalogları ve ülkenin deprem haritalarını hazırlamak ve geliştirmek ve depremlerden dolayı hasar görmüş yapıların takviye ve onarım yöntemleriyle ilgili çalışmalar yapmak devletin görev, yetki ve sorumlulukları arasında bulunmaktadır.

Deprem olgusunun, doğal bir olay olarak ortaya çıkmasının yanında, idarece gerçekleştirilecek uygulamalarla doğabilecek zararların önlenmesi, hatta ortadan kaldırılması mümkündür. Başka bir anlatımla, depremin nerede, ne zaman ve hangi büyüklükte olacağı öngörülememekle birlikte, depremin yaratacağı olumsuz sonuçların öngörülebilir olduğu ve oluşacak zararların en aza indirilmesi için önceden önlem alınabileceği açıktır."

Kaynak:ANKA