2026.10.12 01:56 Son Güncellenme: 2026.10.12 01:57 - DÜNYA
Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de seçim sisteminde reform talebiyle başlayan Z kuşağı öncülüğündeki protestolar ikinci gününde devam etti. Binlerce kişinin gözaltına alındığı gösterilerde yollar barikatlarla kapatılırken, toplu ulaşım ve internet hizmetlerine kısıtlamalar getirildi. Gözaltına alınan Hamamböceği Halk Partisi (CJP) liderleri mahkeme kararıyla serbest bırakıldı.
Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de, seçmen listelerinden milyonlarca kişinin çıkarılmasına karşı başlayan protestolar ikinci gününde de sürdü.
Gençlerin öncülük ettiği Hamamböceği Halk Partisi'nin (Cockroach Janta Party-CJP) çağrısıyla düzenlenen gösterilerde, seçim sisteminde reform yapılması ve Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifa etmesi talep edildi.
Yetkililerin protestolara izin vermemesi üzerine kent merkezinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Binlerce polis ve paramiliter personel görevlendirilirken, çok sayıda gösterici gözaltına alındı.
Gösterilere katılmak üzere 10 Ekim Cumartesi günü Yeni Delhi'ye gelen CJP'nin kurucusu Abhijeet Dipke ile hareketin önde gelen isimleri Saurav Das ve Ashutosh Ranka, uçaklarının havalimanına inmesinin ardından polis tarafından gözaltına alındı.
Üç isim, 11 Ekim Pazar günü çıkarıldıkları mahkemenin kararıyla serbest bırakıldı.
CJP'nin avukatı Ratna Singh, liderlerin kamu düzenini bir yıl boyunca bozmamaları koşuluyla serbest bırakıldığını açıkladı. Ancak kararın protestolara katılım açısından ne tür sınırlamalar getirdiği netlik kazanmadı.
Serbest bırakılmasının ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Dipke, Başbakan Narendra Modi'yi eleştirdi.
Dipke, "CJP ne geri adım atacak ne de sindirilecek" ifadelerini kullandı.
BAŞKENTTE ULAŞIM VE İNTERNETE KISITLAMA
Protestolar nedeniyle Yeni Delhi'de olağanüstü güvenlik önlemleri uygulandı.
Göstericilerin toplanmayı planladığı Jantar Mantar bölgesine girişler polis barikatlarıyla engellendi. Kentte en az 45 metro istasyonu kapatılırken, ana tren istasyonlarında seferler durduruldu veya iptal edildi.
Başkent dışından gösterilere katılmak isteyen çok sayıda kişinin yolculukları sırasında güvenlik güçleri tarafından durdurulduğu bildirildi.
Kent merkezinde internet erişimine de kısıtlamalar getirildi.
Yeni Delhi'nin en işlek alışveriş ve eğlence merkezlerinden Connaught Place'de yollar barikatlarla çevrilirken, çok sayıda işyeri kepenk kapattı.
BBC'nin aktardığına göre göstericiler ikinci gün yeniden sokaklara çıktı. Polis, protestolara katılan çok sayıda kişiyi gözaltına alarak otobüslerle bölgeden uzaklaştırdı.
Gözaltına alınan bazı göstericilerin otobüslerden "Gyanesh istifa etmeli" sloganları attığı belirtildi.
Yerel basında 10 Ekim'de yaklaşık 7 bin kişinin gözaltına alındığı ve büyük bölümünün gece saatlerinde serbest bırakıldığı aktarıldı. Gözaltı sayısına ilişkin farklı kaynaklarda daha düşük rakamlar da yer aldı.
YÜKSEK MAHKEMEDEN HÜKÜMETE MÜDAHALE
Hindistan Yüksek Mahkemesi, protestolar sırasında uygulanan ulaşım ve iletişim kısıtlamalarına ilişkin şikâyetleri değerlendirmek üzere 11 Ekim'de özel oturum düzenledi.
Mahkeme, kamu düzenini tehdit eden bir durum bulunmadıkça internet erişiminin yeniden sağlanmasını, metro ve demir yolu hizmetlerinin normal şekilde sürdürülmesini istedi.
Ayrıca yurttaşların serbest dolaşım hakkının korunması ve hukuka aykırı gözaltı uygulamalarına son verilmesi gerektiğini vurguladı.
130 MİLYON SEÇMENİN ADI LİSTELERDEN ÇIKARILDI
Protestoların merkezinde Hindistan Seçim Komisyonu tarafından ülke genelinde yürütülen seçmen listelerini güncelleme çalışması bulunuyor.
Komisyon, ölen kişilerin, mükerrer kayıtların ve oy kullanma hakkı bulunmayanların listelerden çıkarılmasının amaçlandığını belirtiyor.
Ancak çalışma kapsamında yaklaşık 130 milyon seçmenin adının listelerden çıkarılması tartışmalara neden oldu.
On binlerce kişi, seçmen listelerinden haksız yere silindiklerini ileri sürdü.
CJP ve muhalefet partileri, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ı süreci Başbakan Narendra Modi'nin liderliğindeki Hindistan Halk Partisi'nin (BJP) lehine yürütmekle suçladı.
Seçim Komisyonu ve iktidardaki BJP ise söz konusu iddiaları reddetti.
CJP, seçimlere kısa süre kala seçmen listelerinin yeniden düzenlenmesine karşı çıkarken Kumar'ın görevinden ayrılmasını talep ediyor.
'HAMAMBÖCEĞİ' HAREKETİ NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Hindistan'da gençlerin öncülük ettiği protesto hareketinin temelleri mayıs ayında atıldı.
Hareketin ortaya çıkmasına, Hindistan Baş Yargıcı Surya Kant'ın işsiz gençlere ilişkin açıklamaları neden oldu.
Kant'ın bazı işsiz gençleri "hamamböceklerine" benzetmesi tepki çekti. Baş Yargıç daha sonra sözlerinin yanlış yorumlandığını savundu.
Daha önce muhalefetteki Aam Aadmi Partisi (AAP) ile çalışan ve Boston Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimini tamamlayan Abhijeet Dipke, bu açıklamaya sosyal medya üzerinden tepki gösterdi.
Dipke'nin "Ya bütün hamamböcekleri bir araya gelirse?" paylaşımı kısa sürede yayıldı ve CJP hareketinin doğmasına yol açtı.
Hindistan'da resmî olarak siyasi parti statüsüne sahip olmayan hareket, özellikle gençler arasındaki işsizlik, sınav sorularının sızdırılması ve hükümetin hesap verebilirliği konularındaki tepkilerle büyüdü.
EĞİTİM BAKANININ İSTİFASININ ARDINDAN YENİ HEDEF
CJP, yaz aylarında eğitim sisteminde reform yapılması ve Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifası talebiyle haftalarca süren protestolar düzenlemişti.
Beş hafta devam eden gösteriler, temmuz ayında Eğitim Bakanı'nın istifasıyla sona ermişti.
Hareket, bu kez seçim sistemindeki uygulamaları gündemine alarak Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını istiyor.
CJP yöneticileri, talepleri karşılanana kadar barışçıl protestoları sürdüreceklerini açıkladı.