İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, Türkiye genelindeki akaryakıt bayilerinin yaşadığı ekonomik sorunları Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verdiği 18 maddelik yazılı soru önergesiyle TBMM gündemine taşıdı.

Türkoğlu, önergesinde özellikle kredi kartı komisyonlarının akaryakıt bayileri üzerindeki etkisinin araştırılmasını ve akaryakıt istasyonlarının yüksek cirolarına rağmen sürdürülebilir bir kârlılığa sahip olup olmadığının ortaya konulmasını istedi.

100 LİRALIK AKARYAKITTA 3 LİRA KOMİSYON

Önergede, litre fiyatı 102 TL olan bir akaryakıtta yüzde 3'lük POS komisyonunun yaklaşık 3,06 TL/litre olduğu belirtildi.

Günde 10 bin litre akaryakıt satan bir istasyon açısından yalnızca POS komisyonunun günlük maliyetinin yaklaşık 30 bin 600 TL'ye ulaştığı ifade edildi.

Bu hesaplamaya personel, elektrik, kira, bakım, sigorta, vergi, SGK, otomasyon ve diğer işletme giderlerinin dahil olmadığı belirtildi.

Türkoğlu, önergesinde akaryakıt bayilerinin sermaye, ürün alımı, stok riski, çalışan istihdamı, vergi ve SGK ödemeleri ile kartlı satışlardan kaynaklanan komisyon maliyetlerini üstlendiğini belirterek, "Akaryakıt bayisi işletme sahibi mi, finans kuruluşlarının tahsilat aracısı mı?" sorusunu yöneltti.

FİYAT DEĞİŞİMLERİNİN SERMAYEYE ETKİSİ

Önergede, akaryakıt fiyatlarındaki değişimlerin istasyonların işletme sermayesi üzerindeki etkisine de yer verildi.

Fiyatların yükselmesi durumunda bayilerin aynı miktardaki ürünü yeniden satın alabilmek için daha fazla sermayeye ihtiyaç duyduğu belirtilirken, fiyat düşüşlerinde stok değerlerinde oluşan kayıpların bayilerin üzerinde kaldığı yönündeki sektör şikâyetlerinin araştırılması istendi.

Türkoğlu, önergesinde akaryakıt istasyonlarının gerçek kârlılığı ile işletmenin ihtiyaç duyduğu sermaye arasındaki farkın ne kadar olduğunun açıklanmasını istedi.

18 MADDELİK SORU ÖNERGESİ

Türkoğlu, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na sunduğu 18 maddelik soru önergesinde akaryakıt sektörünün finansal durumuna ilişkin çeşitli verilerin açıklanmasını talep etti.

Önergede;

Türkiye genelindeki akaryakıt istasyonu sayısının,
Son 5 yıldaki kartlı satış hacminin,
Bayilerin bankalara ödediği POS ve diğer kartlı ödeme maliyetlerinin,
2024, 2025 ve 2026 yıllarındaki ortalama POS komisyon oranlarının,
Finansman maliyetleri nedeniyle faaliyetini sonlandıran veya istasyonunu devreden bayi sayısının,
Bayilerin gerçek işletme sermayesi ihtiyacının,
Akaryakıt fiyatlarındaki değişimin stok değerleri üzerindeki etkisinin açıklanması istendi.

FİNANSMAN YÜKÜNE İLİŞKİN DÜZENLEME SORUSU

Önergede ayrıca akaryakıt bayilerinin finansman yükünü azaltmak amacıyla POS komisyonlarının sınırlandırılması, vergi matrahında belirli maliyetlerin dikkate alınması, özel işletme sermayesi kredileri, faiz desteği ve KGF benzeri finansman mekanizmaları oluşturulup oluşturulmayacağı da Bakanlığa soruldu.

Türkoğlu, BDDK, Merkez Bankası, Bankalararası Kart Merkezi ve Rekabet Kurumu ile ortak bir düzenleme yapılıp yapılmayacağının da açıklanmasını istedi.

Türkoğlu, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na ayrıca akaryakıt bayilerinin yüksek maliyetli kredilere veya kişisel varlıklarına başvurmadan faaliyetlerini sürdürebilmeleri için kapsamlı bir sektör risk analizi yapılıp yapılmadığını sordu.

Önergenin son maddesinde ise akaryakıt istasyonu sahiplerinin artan finansman yükü karşısında "işletme sahibi mi, finans kuruluşlarının tahsilat aracısı mı?" konumuna düşmesini engelleyecek kapsamlı bir düzenleme yapılması konusunda Bakanlığın takviminin açıklanması istendi.

İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, akaryakıt bayilerinin finansman sorunlarının istihdam, vergi gelirleri ve akaryakıt arzının sürdürülebilirliği açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.