İnegöl'de geçen Salı günü meydana gelen ve 70 dönümlük alanda etkili olarak 10 fabrikayı küle döndüren yangınla ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne (TMMOB) bağlı odaların Bursa şubeleri, ortak açıklama yaptı. Açıklamaya TMMOB Bursa İKK Sekreteri ve Mimarlar Odası Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek dışında, Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı Burak Özgen, Makina Mühendisleri Odası Başkanı Ahmet İhsan Taşkınsel, İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Ülkü Küçükkayalar, Kimya Mühendisleri Odası Başkanı Erkan Tekin Mutlu katıldı.

İHMALLER ZİNCİRİ

Denetimlerin sonuçlarını odalar adına açıklayan TMMOB Bursa İKK Sekreteri Şirin Rodoplu Şimşek, gerçekleştirilen çeşitli denetimlerde yangından etkilenen binaların onaylı yangından korunma sistemi projelerinin olmadığının ve projelere uygun imal edilmediğinin, elektrik tesisatları ve yangın hol/merdivenlerinin konuyla ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu, elektrik tesisatının aşırı yüklenme sonucu elektrik akımını keserek yangın çıkmasını önleyen kaçak akım rölelerinin ise hiç tesis edilmediğinin gözlendiğini açıkladı.

TMMOB'DAN ZOR SORULAR

TMMOB İKK Sekreteri Rodoplu Şimşek, İnegöl' de meydana gelen yangının aydınlatılması ve kamuoyunun bilgilendirilmesi için yetkililerin şu soruları cevaplamasını istedi:

"Yangının başladığı ve yayılım sonucu etkilenen fabrikalarda olması gereken içlerindeki üretim çeşidine uygun işletme ruhsatları var mıdır? İtfaiye ve ilgili idareler denetim yapmış mıdır? Yapılan bir denetim var ise sonuçları nedir?

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gerekleri olan işletmenin bir yangın algılama ve ikaz sistemi var mıdır?

Acil durum tahliye planı, uygun kaçış yolu, merdivenleri ve yeterli sayı ve genişlikte kaçış kapıları var mıdır?

Başta depolama alanlarında söndürme sistemi var mıdır? Bunların periyodik muayene ve testleri yapılmış mıdır?

Acil durum tatbikatları yapılmış mıdır?"

GÜVENLİ KENT RAPORU HATIRLATILDI

Güvenli Kent - Güvenli Yaşam oluşturmak amacı ile Kentin paydaşlarına çok yakın tarihlerde de yineleyerek sunulan Endüstriyel Yangın Ve Patlamalar Çalışma Grubu Raporu' nun içeriğinde yaptığımız önerileri yineleyen Şirin Rodoplu Şimşek şunları söyledi:

"Sigorta şirketlerince, "yangına karşı sigorta ettirme talebi aldıkları binalarda, tesislerde ve işletmeleri denetleme" lerini teşvik edecek mekanizma geliştirilmeli, Yangın ve patlama uzmanlarının sigorta şirketlerince istihdam edilmesi sağlanmalıdır.

Özellikle binanın işletme ruhsatı alması sonrasında mekânın ve/veya firmanın faaliyet dönüşümleri, ancak İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında gerçekleştirilen denetimlerde ortaya konulabilmektedir. Bu nedenle bu denetimlerin A tipi (tarafsız ve bağımsız) TURKAK tarafından akredite edilmiş kuruluşlarca gerçekleştirilmesi ve raporlanması sağlanmalıdır.

Kentimiz "Yangın Risk Haritası" Özellikle Tehlikeli Kimyasalların bulunduğu orta ve üst seviye riskli fabrikaların içerecek şekilde güncellenmeli, acil müdahale planları ve altlıkla hazırlanmalı, güncel tutulmalı ve bu çalışmalar, şeffaf olarak kamuoyu ile paylaşılmalıdır.

Elektrik Trafoları tesis edilen işletmelere İşletme Sorumlusu zorunluluğu getirilmelidir. Kentimizde bulunduğu düşünülen elektrik trafolarının %80'ninde işletme sorumlusu bulunmaması nedeni ile ortaya çıkan risk, bir an önce bertaraf edilmelidir.

İşletmelerce, elektrik tesisatı kontrollerinin düzenli yapılması sağlanmalıdır. Yetersiz topraklama, sarkık kablolar, kolay alevlenir ya da yırtık izolasyon, bağlantıda gevşeklik, uygun tasarlanmamış sigorta, anahtar ile panolar, panolara giren/sızan toz, su ile yabancı maddeler vb. açısından tesisat, trafo ve enerji beslemesi düzenli olarak kontrol edilerek raporlanmalıdır.

Tesiste tüm çalışanların "Temel İş Sağlığı Güvenliği" düzenli olarak güncellenmeli ve çalışanlar, yangın önleyici öneriler sunan bilinç düzeyine çıkarılmaya çalışılmalıdır.

Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik gereğince, işletmelerce Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlamalıdır. Karar verilen gerekli önlemlere bu dokümanın rehberlik etmesi sağlanmalıdır.

Kimyasal madde üreten ve kullanan işletmelerde 6269 Sayılı Kimya Mühendisliği ve Kimyagerlik Hakkındaki Kanuna uygun olarak Sorumlu/Mesul Müdür istihdam edilmelidir. Bakanlıklarca yapılan denetimlerde, aksi durumlar için yaptırım uygulanmalıdır.

Tehlikeli kimyasalların depolanması, üretimi ve işlenmesi aşamalarında her tür emisyon ve atık miktarlarının tespiti yapılmalı, can ve mal güvenliği açısından önem taşıyan Tehlikeli Kimyasal Maddeler Envanteri Kent bazında çıkarılıp güncel tutulmalıdır. Bunun bir adımı olarak, ilgili işletmeler için "Kimyasal Maddelerin Depo Denetim Raporu" yetkili mühendisler tarafından hazırlanması zorunlu hale getirilmelidir.

Fabrikalar genelde inşaat ruhsat projelerine göre yapılmakta (yapılmalı) ve işletme ruhsatı almaktadırlar. İşletme ruhsatından sonra bazen tesislere herhangi bir proje, onay ve kontrol yapılmadan ilave tesisatlar veya daha da ilerisi ruhsatsız yapı ekleri yapılabilmektedir. Standartlara ve yönetmeliklere uygun olmayan bu ilaveler, yangınlara sebebiyet vermektedir. Tüm yapılarda; yapı bazında yapılacak ilaveler ruhsatlandırılmalı, tesisatlarda yapılacak değişiklikler ise mutlaka yetkili mühendisler tarafından projelendirilerek kontrole tabi olmalıdır. Söz konusu ilave süreçler mutlaka ilgili idare onaylarına sunulmalıdır.

Tüm üretim tesislerinde; topraklama sistemlerinin periyodik ölçümleri ve gerekli bakımları yetkili elektrik mühendisleri tarafından yapılmalıdır. Trafolar için işletme sorumlusu görevlendirilmeli, işletme sorumlusunun yapacağı aylık kontroller sonucu gerekli görülen iyileştirmeler olursa tesis sahipleri tarafından mutlaka gereği yapılmalıdır.

Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik gereğince endüstriyel kazaların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişimi Bakanlığına bildirilmesi gerekmektedir; ancak, bu konuda kazalarla ilgili bilgi, kamuoyu ile paylaşılmamaktadır. Gelişmiş diğer ülkelerdekine benzer olarak özerk bir Kimyasal Kaza, Yangın ve Patlama Araştırma Kurumu oluşturulmalı; kaza ve yangınlardaki kök nedenler ve diğer istatistiki bilgi kamuoyu ile paylaşılmalıdır.

BİR AN ÖNCE HAYATA GEÇİRİLMELİ

TMMOB Bursa İKK Sekreteri Şirin Rodoplu Şimşek, kent genelinde meydana gelen ve büyük hasar kayıplarının yanı sıra ciddi çevre kirliliğine sebep olan sanayi yangınlarının önlenmesi, daha fazla can ve mal kaybının yaşanmaması için önerilerin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.