Cambridge Üniversitesi araştırmacıları liderliğinde yürütülen çalışmada, CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı kullanılarak doğanın bugüne kadar incelenen en küçük boyutundan sinyaller alındı. Atomdan 100 milyar kat küçük olan ve "Zepto-evren" olarak adlandırılan bu mikro boyuttaki keşfin, evrenin gizemli yapısını ve karanlık maddeyi açıklayabileceği bildirildi.

GÜZELLİK KUARKLARININ BOZUNMASI KARANLIK MADDEYE IŞIK TUTACAK

Deneyler kapsamında atomlar devasa enerjilerle birbiriyle çarpıştırılarak ortaya çıkan atom altı şarapnel parçaları incelendi. Araştırmacılar, saniyenin yalnızca trilyonda biri kadar süre yaşayabilen son derece kararsız "güzellik kuarkı" (beauty quark) parçacıklarının diğer yapılarla etkileşimini metre trilyonda birinin milyarda biri ölçeğinde ölçmeyi başardı.

Fizikçiler, evrenin büyük kısmını oluşturan ancak kütleçekim etkisi dışında tespit edilemeyen "karanlık madde"nin bu ölçekteki kuark etkileşimlerini doğrudan değiştirdiğini vurguluyor. Zepto-evrendeki bu atom altı hareketliliğin haritalandırılması sayesinde görünmez karanlık maddenin yapısının çözülebileceği ifade ediliyor.

İNGİLTERE'DEKİ FON KESİNTİSİ BİLİM DÜNYASINI AYAĞA KALDIRDI

Projenin bir sonraki aşamasında dedektörlerin (LHCb) 150 milyon sterlinlik bütçeyle güncellenmesi ve veri akışının 10 katına çıkarılması planlanırken, Birleşik Krallık Araştırma ve İnovasyon Ajansı'nın (UKRI) projeden finansal desteğini çekeceğini açıklaması tartışma yarattı.

LHCb uluslararası iş birliği lideri Prof. Tim Gershon ve ünlü fizikçi Prof. Brian Cox, İngiltere hükümetinin bu kararının uluslararası bilimsel liderliğe ve genç araştırmacıların yetişmesine ağır darbe vuracağını belirtti. Araştırma ekibinde yer alan Dr. Mary Richardson-Slipper gibi birçok yetenekli genç fizikçinin kesintiler nedeniyle yurt dışındaki projelere yönelmek zorunda kaldığı kaydedildi.

"EVRENİN EN TEMEL KAPISINI ÇALIYORUZ"

Veri analizi ekibinin lideri Dr. Harry Cliff, ulaşılan seviyenin yeni parçacıkların keşfi için benzersiz bir fırsat sunduğunu belirterek, "Şu an zepto-evrenin kapısını çalıyoruz. Orada bizi nelerin beklediğini görmek için daha fazla veriye ihtiyacımız var," ifadelerini kullandı.

CERN araştırmacıları, finansal ve politik engellere rağmen evrenin işleyişine dair en kapsayıcı teoriyi geliştirmek üzere alt atomik dünyadaki taramalarını sürdürüyor.