2026.06.15 13:24 Son Güncellenme: 2026.06.15 13:27 - YAŞAM
İtalya'nın Toskana bölgesindeki antik kuyularda bulunan 2 bin yıllık üzüm çekirdeklerinden elde edilen DNA, bilim insanlarının bir bölgeye ait üzüm asmalarının bu güne kadarki en kapsamlı gen haritasını oluşturmasına olanak sağladı.
Bulgular, Roma dönemine ait üzüm bağlarının imparatorluğun gelişmiş tarım ağının bir parçası olup modern şarap yapımını etkilemiş olabileceğini ortaya çıkardı. York Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, Toskana'nın kırmızı şaraplarıyla ünlü Chianti bölgesinde bir zamanlar beyaz üzümlerin baskın olduğu ortaya çıktı.
Bu keşif, Orta Çağ İtalyanlarından önce Etrüsklere ev sahipliği yapmış olan Cetamura de Chianti bölgesinde yapıldı. Çalışmaya göre, M.Ö. 300 ile M.S. 300 yılları arasında bölgede yaşayanlar üzüm çekirdeklerini derin kuyulara atıyorlarmış ve bu çekirdekler binlerce yıl kuyuların dibindeki oksijensiz çamur içinde korunmuş.
Çalışmanın yazarlarından York Üniversitesi'nden Dr. Oya İnanlı, "80 çekirdeğin DNA'sını diziledik ve dikkat çekici bir süreklilik öyküsü bulduk," ifadelerini kullandı. Test edilen çekirdeklerin büyük çoğunluğunun Etrüsklerden Romalılara aktarılmış ve yüzyıllar boyunca korunan tek bir çeşide ait olduğunu söyledi. Genetik testler sonucunda eski üzümlerin renginin beyaz olduğunu belirlediklerini belirtti.
Beyaz üzümlerin yaygınlığı araştırmacılar için sürpriz oldu.
Florida Eyalet Üniversitesi'nde 1973'ten beri Cetamura del Chianti bölgesinde kazılar yürüten profesör Nancy De Grummond, "Ekibimizin araştırması, Chianti bölgesindeki şarap tarihine önemli bir bölüm ekliyor. Bugünün dünyaca ünlü kırmızı şarabının kökeninin aslında Etrüsk ve Roma dönemlerinde yüzyıllarca özenle yetiştirilen ve korunan beyaz üzümler olduğunu öğrenmek ne kadar hoş bir sürpriz" ifadelerini kullandı.
Çalışmaya göre, yerleşimin Romalılar tarafından fethinden sonra Cetamura'da yeni üzüm çeşitleri ortaya çıktı. Bu, muhtemelen imparatorluğun başka bölgelerinden getirilen asmalara işaret ediyor. Genetik testler ayrıca, baskın Cetamura klonunun, daha önce Güney Fransa'dan test edilen iki eski üzüm çekirdeğiyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar, bunun, Roma İmparatorluğu genelindeki uzun mesafeli tarım ağlarının günümüzdeki standartlaştırılmış şarap üretimine katkısı için biyolojik kanıt sağladığını söyledi.
Kaynak:T24