Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, kentte yıkılan binalardaki kusurların tespitine ilişkin başlattığı soruşturma, "Deprem Soruşturma Bürosu"nda görevli bir cumhuriyet başsavcı vekili ve üç savcı tarafından sürdürülüyor.

89 kişinin hayatını kaybettiği Galeria Sitesi'yle ilgili bilirkişi raporu tamamlandı.

Raporda, site ve altındaki iş merkezinin 1995 yılında yapıldığı, depremden sonraki yerinde gözlem ve ölçümlere göre, yapım yılında geçerli deprem yönetmenliği kapsamında eksikliğin bulunmadığı ancak 2018'deki deprem yönetmenliğine göre eksikliklerin tespit edildiği belirtildi.

"BİNANIN İMALATININ İLK İKİ PROJEDEN FARKLILIKLAR GÖSTERDİĞİ TESPİT EDİLDİ"

Yıkılan binanın projelerinin bilirkişi heyetince incelendiği, bilgisayar ortamında sayısal analizlerinin yapıldığı ifade edilen raporda, şunlar kaydedildi:

"Bina ile ilgili 1995 tarihli betonarme proje, 1997 tarihli mimari proje ve zemin katta olan iş yerine ait krokiler bilgisayar ortamında sayısallaştırılarak, binanın birebir aks ve kolon yerleşimi yapılmıştır. Bu yerleşim sonucu binanın imalatının ilk iki projeden bazı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Projelerde kare ve kalın kesitli dikdörtgen kolonlardan oluşan ve yapım tekniğinde 'nervürlü' döşeme olarak adlandırılan bir döşeme tipi olarak inşa edilmiştir. Bu döşeme olmasından ve kolonlar arasında kirişlerin olmamasından dolayı bina çerçeve sistemini oluşturamayıp yıkılmıştır. Yıkımın, binaların B blok ve D bloğun bir kısmında olması, diğer bloklarda göçme olmamasına, sonradan oluşturulan düzensizliklerin sebep olduğu tespit edilmiştir."

YAPIM YILINDAKİ YÖNETMENLİĞE GÖRE "DEPREM YÜKÜNÜN ARTTIĞI" TESPİTİ

İncelenen mimari projelerde zemin ve bodrum katlarda duvarların olduğu ancak izlenilen görüntü ve krokiler sonucu binada sonradan değişiklikler yapıldığı kanaatine varıldığı ifade edilen raporda, bunun da göçme sebeplerinden biri olarak sayıldığı bilgisine yer verildi.

Raporda, "Binanın projeleri ve krokileri arasındaki farklılıkta özellikle bodrum kata inen bir merdiven ve karşısındaki kolon yerinin değiştirildiği veya tıraşlanarak deplase edildiği (yerinin değiştirildiği) görülmüştür. Binanın simetri olduğu ve deplase edilen kolon simetrisinde proje koordinatlarına uygun kolon olduğu ancak zemin kattan spor salonuna inen kolonun bu koordinatta olmadığı için binanın yıkılmasına bir sebep olduğu kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak yıkılan binanın yapım yılı yönetmeliğindeki deprem yükünden daha büyük bir deprem yükü binaya gelmiştir." ifadeleri kullanıldı.

Raporun sonuç bölümünde, şu değerlendirmede bulunuldu:

"Binaların altındaki kolonlardaki konum değişikliği, mimari planda gösterilen duvarların kaldırılması, döşemelerde merdiven boşluğu açılması gibi yapıda meydana getirilen düzensizlikler, deprem bölgelerinde hiç tercih edilmeyen bir yapı sisteminin projelendirilmesi ve uygulanmasının binanın yıkılmasına sebep olduğu kanaatine varılmıştır."

'ARAZİ O ZAMAN BATAKLIKTI'

Raporda bilgi sahibi olarak ifadesine başvurulan S.S.'nin, "Kısaca 23 yıldan beri bu binaları bilirim. Hatta bu site yapılmadan önce arazide Yıldız Otoparkı, Yıldız Yazlık Sineması ve Yıldız Havuzu vardı. Arazi o zaman bataklıktı" sözlerinin de zemin değerlendirmesi konusunda oldukça önemli olduğu vurgulanırken, sonuç bölümünde de, "Binaların altındaki kolonlardaki konum değişikliği, mimari planda gösterilen duvarların kaldırılması ve döşemelerde merdiven boşluğu açılması gibi yapıda meydana getirilen düzensizlikler, deprem bölgelerinde hiç tercih edilmeyen bir yapı sisteminin projelendirilmesi ve uygulanması binanın yıkılmasına sebep olduğu kanaatine varılmıştır" ifadeleri yer aldı.

Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma dosyasına eklenen bilirkişi raporu eksik bulunarak, ek rapor düzenlenmesi talep edildi.